Menülerde Kalori ve Alerjen Zorunluluğu: Kimler, Ne Zaman, Nasıl?
Son güncelleme: · 3 dk okuma
Kısa cevap
- Alerjen bilgisi 1 Ocak 2020'den beri zorunlu.
- İçerik (bileşen) ve enerji (kalori) bilgisi Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 13 Mart 2026'da güncellediği etiketleme kılavuzuyla zorunlu hale geldi. Son tarih işletmenin büyüklüğüne göre değişiyor: ulusal zincirler için 1 Temmuz 2026 itibarıyla süre doldu; diğer işletmeler için son tarihler 31 Aralık 2026 ve 31 Aralık 2027.
- Bilgiler menü, pano, broşür, dijital ekran veya karekod ile verilebiliyor. Karekod kullanıyorsanız, karekod kullanamayan müşterilere bilginin başka yoldan da sağlanacağını bildirmeniz gerekiyor.
Kim, ne zamana kadar?
| İşletme | İçerik bilgisi | Enerji (kalori) bilgisi |
|---|---|---|
| Ulusal zincir işletmeler | 1 Temmuz 2026 (süre doldu) | 1 Temmuz 2026 (süre doldu) |
| Aynı ilde 3 ve üzeri şubesi olanlar | 31 Aralık 2026 | 31 Aralık 2026 |
| Diğer tüm toplu tüketim yerleri | 31 Aralık 2026 | 31 Aralık 2027 |
"Toplu tüketim yeri" restoran, kafe, lokanta, pastane gibi hazır yemek sunan işletmeleri kapsıyor. Tek şubeli bir kafe için pratik takvim şu: 2026 sonuna kadar içerik, 2027 sonuna kadar kalori.
Alerjen bilgisi: 2020'den beri zorunlu
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (26 Ocak 2017) kapsamında, toplu tüketim yerlerinde alerjen bilgisinin verilmesi 1 Ocak 2020'den beri zorunlu. Bakanlığın açıklamasına göre amaç, alerjisi olan müşterinin bu bilgiye sipariş vermeden önce ulaşması. Bilgi menüde, afiş veya bilgi panosunda ya da yazı tahtasında verilebiliyor.
Yönetmeliğin ekinde sayılan 14 alerjen grubu:
- Gluten içeren tahıllar
- Kabuklular
- Yumurta
- Balık
- Yer fıstığı
- Soya
- Süt (laktoz dahil)
- Sert kabuklu meyveler
- Kereviz
- Hardal
- Susam
- Kükürt dioksit ve sülfitler
- Acı bakla (lupin)
- Yumuşakçalar
İçerik ve kalori bilgisi: 2026 güncellemesi
Bakanlığın 13 Mart 2026'da güncellediği etiketleme kılavuzu, toplu tüketim yerlerinde sunulan gıdaların içerik bilgisinin ve enerji (kalori) değerinin tüketiciye sunulmasını zorunlu hale getirdi. Kılavuzdaki üç önemli ayrıntı:
- Kanal serbest. Bilgi menüde, panoda, broşürde, dijital ekranda ya da karekod ile verilebilir.
- Karekodun bir şartı var. Karekod kullanılıyorsa, karekod kullanamayan tüketicilere bilginin ayrıca sağlanacağına dair bilgilendirme yapılması zorunlu. Menüye ya da masaya "Bu bilgilere karekod dışında ulaşmak isterseniz personelimizden isteyebilirsiniz" gibi bir not bu şartı karşılamanın en basit yolu.
- Tarihler işletme tipine göre kademeli. Yukarıdaki tabloda.
Buna ek olarak 26 Kasım 2024'teki kılavuz güncellemesiyle, müşterinin tercihini etkileyebilecek ya da birbirinin yerine kullanılabilen bileşenlerin ürün adıyla birlikte açıkça yazılması zorunlu hale geldi. Kılavuzdaki örnekler: "yer fıstıklı baklava", "eritme peynirli tost". Bu kural için de uyum tarihi 31 Aralık 2026.
Hazırlık için 5 adım
- Reçeteleri yazıya dökün. Her ürünün bileşen listesi içerik bilgisinin de, alerjen ve kalorinin de temeli.
- Alerjenleri eşleyin. Her bileşeni 14 gruptan hangisine girdiğine göre işaretleyin. Soslar, hazır karışımlar ve kaplamalar en sık atlanan yerler.
- Kaloriyi hesaplatın. Enerji değeri bileşenlere ve porsiyona göre hesaplanır. Nasıl hesaplanacağı konusunda kılavuzdaki esaslara uyun; emin değilseniz bir gıda mühendisi ya da diyetisyenden destek alın.
- Adlandırmayı gözden geçirin. Tercihi etkileyen bileşeni ürün adına ekleyin ("fındıklı", "eritme peynirli" gibi).
- Kanalı seçin ve güncel tutun. Reçete değiştiğinde bilgi de değişmeli. Basılı menüde bu her seferinde yeni baskı demek; dijital menüde tek bir düzenleme.
Karekod mu, basılı menü mü?
İkisi de kurala uygun. Fark güncellemede: 60 ürünlük bir menüde her ürüne bileşen, 14 alerjen ve kalori yazmak basılı menüyü okunmaz hale getirebilir ve her reçete değişikliğinde yeniden baskı gerektirir. Karekodla açılan dijital menüde bu bilgiler ürünün detayında durur, liste sade kalır. Karekod seçerseniz yukarıdaki bilgilendirme notunu ve basılı bir yedek listeyi unutmayın.
Fiyat listesiyle ilgili karekod kuralları ayrı bir yönetmelikte. Onu da QR Menü Zorunlu mu? yazımızda anlattık.
QRestAI ile nasıl uygulanır?
QRestAI'da her ürüne 14 alerjen grubu, içerik listesi ve kalori değeri girilebilir; müşteri bunları menüde ürünün detayında görür. Müşteri sepette alerjisini belirtirse, o alerjeni içeren ürünler için uyarı çıkar. Menü 12 dilde yayınlanabildiği için turist müşterileriniz de bilgiye kendi dillerinde ulaşır. Tüm özellikler için Özellikler, paketler için Fiyatlar sayfasına bakabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Kapsam ve tarihler için Tarım ve Orman Bakanlığı'nın güncel kılavuzunu esas alın.
Sık sorulan sorular
Restoranlarda kalori bilgisi zorunlu mu?
Evet. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 13 Mart 2026 kılavuz güncellemesiyle toplu tüketim yerlerinde enerji (kalori) bilgisinin sunulması zorunlu hale geldi. Ulusal zincirler için son tarih 1 Temmuz 2026'ydı (süre doldu), aynı ilde 3 ve üzeri şubesi olanlar için 31 Aralık 2026, diğerleri için 31 Aralık 2027.
Alerjen bilgisi ne zamandan beri zorunlu?
Toplu tüketim yerlerinde alerjen bilgisinin verilmesi 1 Ocak 2020'den beri zorunludur. Yönetmelik 14 alerjen grubunu sayar.
Kalori ve alerjen bilgisi karekod ile verilebilir mi?
Evet. Bilgiler menü, pano, broşür, dijital ekran veya karekod ile verilebilir. Karekod kullanılıyorsa, karekod kullanamayan tüketicilere bilginin ayrıca sağlanacağı bildirilmelidir.
Tek şubeli bir kafe ne zamana kadar uyum sağlamalı?
Ulusal zincir olmayan ve aynı ilde 3 şubesi bulunmayan işletmeler için içerik bilgisi 31 Aralık 2026, enerji (kalori) bilgisi 31 Aralık 2027 tarihine kadar zorunlu hale geliyor.